kobieta aktywna zawodowo

ESCHERICHIA COLI

Escherichia coli (E.coli) – Gram – ujemna bakteria z rodziny Enterobacteriaceae, w której znajduje się aż 157 gatunków bakterii.
E.coli posiada kształt pałeczki i nazywana jest także pałeczką okrężnicy, gdyż jelita (zarówno zwierząt stałocieplnych jak i człowieka) są jej miejscem bytowania.
Bakterie E.coli w jelitach są normą, stanowią ok 1% ogólnej liczby występujących w jelitach mikroorganizmów. Bakterie te uczestniczą w procesie rozkładania pokarm, odpowiadają za produkcję witaminy B i K.

W pewnych warunkach bakterie te są dla ludzi chorobotwórcze, powodują głownie schorzenia układu pokarmowego i moczowego.

Niestety u kobiet, bakteria ta powoduje częste dolegliwości ze strony układu moczowo-płciowego.

E.coli jest odpowiada za prawie 80% przypadków zakażenia układu moczowego. Może ona przedostać się z odbytu do ujścia cewki moczowej, następnie do pęcherza moczowego, a czasami jeszcze wyżej, do jednej lub obu nerek. Jeżeli zakażenie zostało spowodowane przez E.coli i nie ma innych czynników sprzyjających wystąpieniu zakażenia, mówi się o niepowikłanym zakażeniu układu moczowego.

źródło: pl.wikipedia.org

źródło: pl.wikipedia.org

Tego typu zakażenia prawie zawsze dotyczy kobiet (głównie w wieku rozrodczym), spowodowane jest to „niekorzystną” budową anatomiczną – krótką cewką moczową oraz niewielką odległością pomiędzy odbytem a ujściem cewki moczowej. Dodatkowo wystąpieniu zakażenia układu moczowego u kobiety sprzyja także możliwość wniknięcia bakterii do cewki moczowej w trakcie stosunku płciowego. Sprzyja temu stosowanie w celach antykoncepccyjnych środków plemnikobójczych, zwłaszcza w połączeniu z krążkiem dopochwowym lub kapturkiem naszyjkowym. Zakażenie E.coli może mieć miejsce także na basenie, w saunie czy toalecie publicznej.
Niestety do zakażenia w życiu kobiety dochodzić może wielokrotnie, nawet kilka razy w ciągu jednego roku. Taka przypadłość nazywana jest nawracającym zakażeniem układu moczowego.

Nawracające zakażenie układu moczowego jest bardzo uciążliwe, zwłaszcza ze względu na bardzo uciążliwe objawy:
• ból lub pieczenie podczas oddawania moczu,
• konieczność bardzo częstego lub natychmiastowego oddawania moczu,
• pobolewanie, a niekiedy bardzo silny ból w dole brzucha,
• gorączka powyżej 38°C oraz ból w okolicy nerek, nudności, wymioty – to objawy świadczące, że infekcja mogła zająć nerki.

E.coli w ciąży

Ciąża a zwłaszcza jej pierwsze miesiące, to okres w którym kobiety są szczególnie narażone na infekcje E.coli.
Podczas ciąży dochodzi do mechanicznego ucisku na pęcherz oraz dolne odcinki moczowodów, co powoduje przewlekły zastój moczu w pęcherzu lub górnych drogach moczowych. Dodatkowo progesteron wpływa rozkurczowo na mięśniówkę gładką, wzrasta stężenie estrogenów, które ułatwiają przyleganie bakterii do błon śluzowych wyścielających drogi moczowe oraz często stwierdza się cukier w moczu ciężarnej kobiety. Niestety, powyższe czynniki sprzyjają wystąpieniu zakażenia E.coli.
Zapalenie pęcherza jest również częstą przypadłością u kobiet po menopauzie. Jest to związane z skróceniem cewki moczowej i obniżeniem pęcherza.

Diagnostyka zakażenia E.coli

Zakażenie dróg moczowych u kobiet diagnozuje się, gdy w moczu obecne są pałeczki E.coli w liczbie >100/1 ml moczu oraz 100 000/1 ml w przypadku innych drobnoustrojów. Badania wykonywane są po uzyskaniu wywiadu medycznego od pacjentki.

Leczenie

W większości przypadków, by uniknąć kolejnych nawrotów zaleca się eliminowanie czynników zwiększających ryzyko zakażenia. U większości kobiet brak jest jakiejkolwiek nieprawidłowości w budowie układu moczowego i pomaga jedynie eliminacja czynników ryzyka.

W leczeniu nawracających zakażeń dróg moczowych zaleca się stosowanie takich leków jak w niepowikłanym zakażeniu dolnych dróg moczowych, czyli chinolonu, biseptolu i trimetoprimu. Przyjmowanie leków powinno trwać 7–10 dni. Do grupy chemioterapeutyków stosowanych w leczeniu zakażeń układu moczowego należą także pochodne nitrofuranu (Nitrofurantoina, Furagin, Nibiol).
Duze znaczenie w przypadku zakażeń E.coli u kobiet ma profilaktyka: odpowiednia diureza, higiena osobista, opróżnianie pęcherza po stosunku płciowym, zmiana rodzaju antykoncepcji (warto rozważyć rezygnację z żeli plemnikobójczych oraz kapturków dopochwowych).
Warto również terapeutycznie stosować dawki chemioterapeutyku po stosunku płciowym – przeważnie biseptol 480 mg lub nitrofurantoinum 100 mg.

Profilaktyka ciągła obejmuje podawanie niewielkiej dawki na stałe raz dziennie lub 3 razy w tyg. np. trimetoprimu 100 mg, biseptolu 480 mg i norfloksacyny 200 mg. W przypadku zakażenia E.coli można zastosować także 3-miesięczną kurację doustną szczepionką Uro-Vaxom. Jeżeli nawrotowe infekcje występują u kobiet w okresie pomenopauzalnym, dodatkowo stosuje się miejscową terapię estrogenami.

E.coli w pochwie

Niestety u kobiet pałeczka okrężnicy jest związana z stanami zapalnymi narządów rodnych.
Przenoszenie bakterii z przewodu pokarmowego jest główną przyczyną, podobnie jak w przypadku zakażenia układu moczowego. Jednakże E.coli może wchodzić w skład naturalnej flory fizjologicznej pochwy nie powodując zakażenia, ponieważ jest hamowana przez bakterie kwasu mlekowego odpowiedzialne za prawidłowe pH w obrębie pochwy.
Dolegliwości ze strony układu płciowego są związane głównie z dysbakteriozą, czyli niekontrolowanym namnażaniem się bakterii, które normalnie występują we florze fizjologicznej. Stan taki otwiera drogę do rozwoju bardziej złośliwych drobnoustrojów i w konsekwencji do powstania zapalenia . Tym samym w małych ilościach pałeczka E.coli jest tu pożądana, ale tylko dopóki pozostaje w równowadze z innymi bakteriami.

Źródła:

R. Drabczyk, Zakażenia układu moczowego, http://nefrologia.mp.pl

J. Przybyła, M. Sosnowski, Ostre i przewlekłe zakażenia dróg moczowych – diagnostyka i leczenie, Przew Lek 2008; 4: 71-77